W niedzielnej audycji „SOS dla Polonii” gościem Anny Jańczuk był Artur Gajewski, który zajmuje się pracą z rodzinami ze wschodniej i środkowej Europy.
Artur urodził się w Polsce, jednak w wieku 19 lat wyemigrował do Australii. Tam też ukończył licencjat i studia podyplomowe w zakresie pracy socjalnej.  Posiada ponad 21 lat doświadczenie zawodowe, w tym 16 lat w UK. Pracował jako manager zespołu pracowników socjalnych w Anglii. Od 2009 roku jest niezależnym specjalistą, konsultantem w sprawach ochrony dzieci i ocen kompetencji rodzicielskich, głównie na potrzeby postępowań opiekuńczych w Brytyjskich sądach rodzinnych (Independent Social Worker- ISW).
Od 2015 roku prowadzi w Wielkiej Brytanii krajową organizację AG Family Support Ltd. która zajmuje się między innymi specjalistycznymi ocenami dla sądów rodzinnych na potrzeby postępowań opiekuńczych i wspomaganiem rodzin, głównie z Europy Centralnej i Wschodniej. Artur prowadzi konsultacje dla władz lokalnych oraz był gościem na konferencjach tematycznych, między innymi takich organizacji jak: CAFCASS, Law Society i NAGALRO.
Główne tematy rozmowy:
– Kim jest niezależny pracownik socjalny?
– Jakie są najczęstsze powody ingerencji brytyjskiej opieki społecznej w polskich rodzinach?
– Jakie błędy popełniają rodzice?
– Jakie prawa mają rodzice w brytyjskim systemie opieki socjalnej?
– W jaki sposób rodzice i opiekunowie mogą dochodzić swoich praw lub raportować sytuacje, w których czują, że ich prawa są dyskryminowane?
– Projekty lub warsztaty skierowane do polskich rodzin
Doświadczenia zawodowe w pracy z polskimi rodzinami Artur Gajewski przedstawia następująco:
„Niektóre polskie rodziny w Wielkiej Brytanii będą miały kontakt z brytyjskimi służbami ochrony dzieci i agencjami pomocy rodzinie (Children’s Services/Social Services). Będą to ingerencje krótkie i wspomagające lub przewlekle i trudne. Niektóre ze spraw trafiają do sądu rodzinnego. Czasami dzieci są kierowane do opieki zastępczej na czas ograniczony lub na stałe. Polskie rodziny nie są w tej kwestii wyjątkowe. Problemy wychowawcze, ograniczona zdolność rodzicielska, uzależnienia, przemoc domowa itp. są trudnościami, których doświadcza duża liczba rodzin, bez względu na ich pochodzenie czy kulturę. Prawa i obowiązki w Wielkiej Brytanii, w kontekście zapewnienia swoim dzieciom bezpieczeństwa i ciepła domowego, mamy wszyscy takie same.”
“Jednak należy pamiętać, iż systemy prawa rodzinnego i pomocy społecznej istniejące w Polsce i Wielkiej Brytanii znacznie się różnią. Różnice kulturowe również mogą powodować nieporozumienia i konflikty z pracownikami socjalnymi. Dlatego uważam, że każdy polski rodzic, który ma kontakt z Social Services, powinien zrobić co może, aby szybko zrozumieć sytuacje w jakiej się znajduje. Warto zapoznać się z rolą zaangażowanych specjalistów, dowiedzieć się co się od niego oczekuje i jakie ma prawa. Przekazanie tych informacji jest obowiązkiem pracowników socjalnych. Mają oni także obowiązek przekazać informacje w języku polskim (często przez tłumacza czy przez literaturę po polsku) w sytuacjach, gdzie rodzic nie włada biegle językiem angielskim. Dotyczy to przede wszystkim spraw o ochronie dzieci i procesów sądowych.
Poniżej wymienię wiele ważnych informacji, bez żadnej szczególnej kolejności. Jest to lista niepełna.  Mam nadzieję, że wymienione kwestie będą pożyteczne dla polskich rodziców, którzy mają kontakt z Social Services i sądami rodzinnymi w Anglii i Walii (są pewne różnice w przepisach i praktykach w Północnej Irlandii i Szkocji). Punkty te wymagają dogłębnego komentarza i dyskusji. Być może w przyszłości będzie okazja, aby szerzej je omówić w kolejnych audycjach SOS dla Polonii.
  1. Główną rolą Social Services jest niesienie wsparcia i pomocy rodzinom. Zakłada się, że najlepszym miejscem dla dziecka jest jego dom rodzinny. Wyjątkiem są sytuacje, gdy dalsze przebywanie w domu może wyrządzić poważną fizyczną czy emocjonalna krzywdę z długoterminowymi negatywnymi konsekwencjami dla dziecka.
  1. W prawie i praktyce brytyjskiej „dobro dziecka jest nadrzędne”. Prawo do życia w swojej biologicznej rodzinie jest drugorzędne.
  1. Brytyjski pracownik socjalny z zespołu do spraw dzieci i rodzin to mniej więcej odpowiednik polskiego kuratora sądowego.
  1. Brytyjscy pracownicy socjalni, jak i sądy rodzinne działają na podstawie Ustawy o Dzieciach z 1989 (Children Act 1989), która była uaktualniona w 2004 roku. Są tam opisane procedury i prawa którymi kierują się pracownicy socjalni i sądy rodzinne. Zachęcam do zapoznania się z tym dokumentem
  1. Podpisanie przez rodzica „Sekcji 20” z Ustawy o Dzieciach jest wydaniem dobrowolnej zgody na umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej, bez nakazu sądowego. Rodzic zawsze może tą zgodę wycofać. Jednakże brytyjska opieka społeczna może złożyć wniosek do sądu, o tymczasowy nakaz zatrzymania dziecka w pieczy zastępczej. Taki nakaz daje Social Services prawa rodzicielskie i możliwość decydowania o kwestiach związanych z opieką nad dzieckiem.
  1. Rodzic, który podpisał Sekcje 20 lub jest zaangażowany z sprawę opiekuńczą w sądzie ma prawo do darmowego adwokata, którego sam może sobie wybrać. Płaci za to państwo (Legal Aid Agency). Rodzic ma prawo zmienić adwokatów w czasie toczącej się sprawy w sądzie. Rodzice muszą mieć oddzielnych adwokatów.
  1. Social Services ma obowiązek organizowania spotkań kontaktowych pomiędzy dziećmi i rodzicami. Frekwencja takich spotkań zależy od wielu czynników, na przykład wieku dziecka, życzeń dziecka, natury problemów, codziennej rutyny dzicka, obowiązków szkolnych dziecka, obowiązków pracy rodzica, itd. Social Services ma obowiązek zapewnienia tłumacza albo polskojęzycznej osoby nadzorującej. Pracownik socjalny nie powinien nalegać, aby rodzice rozmawiali z dziećmi podczas spotkań wyłącznie po angielsku.
  1. Sprawy opiekuńcze w sądzie powinny się zakończyć w ciągu 6 miesięcy od ich rozpoczęcia. Czasami sąd zgodzi się na przedłużenie, gdy są do tego ważne powody.
  1. W sprawach opiekuńczych sąd nadaje kuratora dla dziecka, który reprezentuje dziecko i wypowiada się w imieniu dziecka podczas sprawy (CAFCASS Officer/Guardian).
  1. Każdy rodzic biorący udział w sprawach opiekuńczych, które są zainicjowane przez Social Services, musi przejść ocenę zdolności rodzicielskich. Ocenę te przeprowadza pracownik socjalny dziecka, specjalistyczna organizacja albo niezależny pracownik socjalny.
  1. W trakcie trwania sprawy sądowej ocenia się również krewnych dziecka, zaproponowanych przez rodziców (mogą to być także członkowie rodziny mieszkający w Polsce), którzy wyrażają chęć przejęcia opieki nad dzieckiem, gdy byłaby na to potrzeba. Odbywa się to bez względu na to, jak bardzo pozytywnie wyglądają opinie specjalistów, dotyczących rodziców dziecka.
  1. Bardzo rzadko zdarza się, aby sąd uznał, iż sprawa powinna zostać przekazana pod jurysdykcję polską i aby była prowadzona przez sąd rodzinny w Polsce. Decyduje o tym test ‘habitual residence’ dotyczący kraju stałego pobytu dziecka. Zazwyczaj sprawy polskich dzieci w UK są prowadzone przez brytyjskie sądy do końca ich trwania, pod jurysdykcją brytyjską.
  1. Końcowe decyzje sądów rodzinnych są ostateczne, czyli wskazują, gdzie i z kim dziecko ma mieszkać do czasu uzyskania pełnoletności. Szanse rodzica na uzyskanie zgody na apelacje są bardzo małe z poniższych powodów
  • dziecko musi mieć zapewnioną stałość opieki przez opiekunów, z którymi będzie mogło nawiązać silne więzi emocjonalne i je kultywować przez cale życie
  • dziecko musi mieć poczucie stałości więzi z otoczeniem i z przyjaciółmi
  • nie jest w interesie dziecka, aby musieć czekać przez lata na to, czy rodzic się zmieni i czy zmiana na lepsze będzie wystarczająco stabilna
  1. Rodzic, który pozwala na to, aby jego dziecko było narażone na poważne ryzyko lub było krzywdzone i nie prosi o pomoc, może być uważany jako współodpowiedzialny za wyrządzaną dziecku krzywdę.
  1. Sąd może wydać pozwolenie na adopcje dziecka. W takich sytuacjach zgoda rodziców nie jest wymagana.
  1. Dzieci, które nie mogą wrócić do rodziców, ani mieszkać z krewnymi, mają dwie możliwości uzyskania stałości opieki
  • adopcja dla małych dzieci, najczęściej poniżej 5-6 roku życia
  • długoterminowa opieka zastępcza dla dzieci starszych
  1. Sądy brytyjskie nie odbierają i nie ograniczają praw rodzicielskich (z wyjątkiem adopcji). Jednak prawa rodzicielskie jakie sąd przyznaje Social Services albo krewnemu, który zostaje Opiekunem Prawnym, są o wiele bardziej znaczące niż te, które posiadają rodzice
  1. Następujące organizacje krajowe oferują duży wachlarz literatury na temat ochrony dzieci w wielkiej Brytanii, systemu wsparcia rodziny, działania różnych jednostek państwowych, praw i obowiązkach rodziców, itd.
–           CAFCASS
–           NSPCC
–           Family Rights Group”
Kontakt oraz więcej informacji: AG Family Support – Artur Gajewski
http://www.agfamilysupport.com/contact/
Anna Jańczuk – Poles in Need, Centrum Pomocy FAMILIA

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here